หลายๆคนเคยได้ยินคำว่า การตลาด (Marketing) ในทางเศรษฐศาสตร์ มาจากศัพท์ของคำว่า Market แต่ก็ไม่ได้หมายยถึงตลาดสด ที่สถานที่เราจะไปซื้อสินค้าอย่างใด แต่ในทางกลับกัน Market จะหมายถึงกลุ่มของคนที่ซื้อ หรือคนที่จะซื้อสินค้าในอนาคต ดังนั้น การตลาด (Marketing) จะเน้นไปที่เรื่องของการตอบสนองความต้องการของผู้ซื้อ หรือผู้บริโภค ว่าผู้บริโภคนั้นมีความต้องการอย่างไร

การตลาดนั้นมีมานาน และในแต่ละยุคแต่ละสมัยจะมีลักษณะการดำเนินงานที่ต่างกัน

วิวัฒนาการ 5 แนวคิดด้านการตลาด (5 Concept in Marketing)

- แนวคิดเน้นด้านการผลิต (Production Concept ) ผลิตยังไงให้ถูกและมีประสิทธิภาพดี

- แนวคิดเน้นเรื่องของสินค้า (Product Concept) พัฒนาสินค้าให้สินค้ามีคุณภาพดีที่สุด ตรงความต้องการกับผู้บริโภคมากที่สุด

- แนวคิดเน้นเรื่องการขาย ( Selling Concept) เน้นการขายเป็นสำคัญ ขายให้มากที่สุดเน้นปริมาณ

- แนวคิดเน้นการเรื่องการตลาด (Marketing Concept) เน้นความต้องการของผู้บริโภค ดูว่าผู้บริโภคนั้นต้องการอะไร และมีการดำเนินงานให้สอดคล้องกับความต้องการ โดยใช้หลัก 4 P คือ Product (สินค้า) Price (ราคา) Place (สถานที่จัดจำหน่าย) และ Promotion ( การส่งเสริมการตลาด)

- แนวคิดเน้นด้านสังคม (Societal Marketing Concept) เป็นแนวคิดที่ส่งเสริมให้มีสภาพสังคมที่ดีขึ้น และมีการรับผิดชอบต่อสังคม มากขึ้น โดยใช้หลักที่เรารู้จักกันดีคือ Corporate Social Responsibility (CSR) คือการรับผิดชอบต่อสังคม นั่นเอง

ตามแนวคิดของมาสโลว์ Maslow นักจิตวิทยาที่มีชื่อเสียงได้กล่าวว่าความต้องการของมนุษย์นั้นเรียงลำดับจากต่ำสุดไปสูงสุดดังนี้

- ความต้องการด้านร่างกาย (Physiological needs) เป็นความต้องการขึ้นพื้นฐานตามหลักปัจจัย 4

- ความต้องการด้านความมั่นคงปลอดภัย ( Safety needs) ไม่ว่าเป็นความมั่นคงทางด้านครอบครัว อาชีพ รายได้ มากขึ้น

- ความต้องการด้านความรักและความเป็นเจ้าของ ( Social needs) ไม่ว่าเป็นการต้องการความรักจากเพื่อน การยอมรับจากกลุ่ม และความรักจากสังคม

- ความต้องการเกียรติยศชื่อเสียงและความภาคภูมิใจ (Esteem needs)

- ความต้องการตระหนักในตนเอง (Self-Actualization needs) ต้องการพัฒนาตนเอง และต้องการเป็นตัวของตัวเอง ประสบความสำเร็จด้วยตัวเอง

ตั้งแต่ประมาณปลายปี 2563 ที่ผ่านมา สถานการณ์โควิด- 19 ในประเทศไทย ได้กลับมาระบาดอีกครั้งหนึ่ง ธุรกิจต่างๆล้วนแล้วแต่ได้รับผลกระทบ ไม่มากก็น้อย อย่างไรก็ตามเมื่อโควิด-19 ยังอยู่ และไม่รู้สิ้นสุดเมื่อใด สิ่งที่เราต้องเรียนรู้คือ ธุรกิจของเราจะอยู่รอดได้อย่างไร

1. แฟรนไชน์ต้องมีการเรียนรู้ที่จะพัฒนา ปรับตัว ให้เร็วและไว ให้สอดคล้องกับการดำเนินชีวิตตามวิถีแบบ New Normal ส่งเสริมให้มีธุรกิจลักษณะที่ส่งเสริมให้คนปฏิบัติ ตามวิถีการเว้นระยะห่าง

2. การตลาดออนไลน์และการติดต่อสื่อสารผ่านระบบออนไลน์ แฟรนไชส์ต้องเรียนรู้การทำการตลาดออนไลน์ และใช้โซเชียลมีเดีย ในการติดต่อสื่อสาร และดำเนินงาน เรียนรู้แฟลตฟอร์มต่างๆเพื่อส่งเสริม ให้เข้าถึงลูกค้าให้มาก จึงถือได้ว่าการตลาดออนไลน์นั้น นอกจากจะช่วยเพิ่มยอดชาย แล้ว ยังเป็นเครื่องมือที่สะท้อนให้ เห็นถึง การ อยุ่รอด และการเติบโตของแฟรนไชส์นั้นๆ ด้วย

3. เรียนรู้ที่จะลดต้นทุนในธุรกิจ ในการผลิตสินค้าและบริการ โดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วย

4. มีแบบแผนการดำเนินงานที่ชัดเจน เน้นคุณภาพ มากกว่าปริมาณ

5. สร้างความแข็งแรงและสร้างเรื่องราวให้กับแบรนด์ ยิ่งมี story มากเท่าไหร มูลค่าของสินค้ายิ่งมากขึ้นเท่านั้น

6. ทีมงาน คือสิ่งสำคัญ เรียนรู้ที่จะบริหารและดูแลทีมงาน ให้มีความรักในองค์กร เพราะไม่มีเจ้าของธุรกิจใดที่สามารถทำให้ธุรกิจเติบโตได้ตามลำพัง

ก่อนซื้อแฟรนไชส์

ปัจจุบัน ผู้คนให้ความสนใจในแฟรนไชส์ กันมาก แทนที่จะสร้างธุรกิจเอง ด้วยเหตุผลที่ว่า ธุรกิจแฟรนไชส์นั้นผ่านการพิสูจน์แล้วว่าทำแล้วคุ้มค่า ลดความเสี่ยงในการเริ่มต้นธุรกิจ ได้รับความรู้ มีระบบ เรียนแล้วปฏิบัติได้เลย ประหยัดเงินและเวลา แต่ ในการซื้อระบบแฟรนไชส์ ย่อมเสียโอกาสด้านอิสรภาพในการดำเนินธุรกิจ และค่าใช้จ่ายสูงกว่า สิ่งที่เราต้องรู้ก่อนที่จะตัดสินใจซื้อแฟรนไชส์ มีดังนี้

- เป็นแฟรนไชส์ลักษณะใด กลุ่มลูกค้าของแฟรนไชส์นี้คือใคร

- มีรูปแบบ มีระบบ ขั้นตอนการทำงานอย่างไร และมีความชัดเจนหรือไม่

- เงินลงทุน ซึ่งรวมถึงค่าใช้จ่ายในการลงทุนธุรกิจนี้ ค่าเช่า ค่าธรรมเนียมแฟรนไชส์ ค่าตกแต่ง ค่าประกัน

- จุดคุ้มทุน สินค้าที่ขายดีคืออะไร ต้องขายปริมาณมากน้อยแค่ไหน คาดว่าจะได้รับกำไรเท่าไหร การขาดทุนจะเกิดขึ้นเนื่องจากสิ่งใด

- พนักงานต้องมีกี่คน มีหน้าที่อะไรบ้าง ต้องจ่ายจ้างอย่างไร มีการอบรม พนักงานหรือไม่

- หน้าที่ของแต่ละฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นหน้าที่ของผู้ให้สิทธิ์ และผู้รับสิทธ์ ต้องมีการระบุชัดเจน

- เปิดมานานแค่ไหน มีจำนวนกี่สาขา และผลการดำเนินงานแต่ละสาขาเป็นอย่างไร

5 ข้อควรระวังก่อนซื้อแฟรนไชส์

1. อย่าซื้อแฟรนไชส์ตามกระแส

2. อย่างหลงเชื่อคำโฆษณา

3. อย่าซื้อเมื่อไม่มีทีมทำงานและทุนสนับสนุน

4. อย่าซื้อเพราะคำว่า “ แฟรนไชส์”

5. อย่าซื้อแฟรนไชส์ ที่ไม่มีการเก็บค่าธรรมเนียม หรือค่ารอยัลตี้